Kimler Açığa Geçemez? Ve Aslında Hepimiz Kimleriz?
Bundan bir süre önce, arkadaşımın çalıştığı şirketten bir söylenti duydum: “Açığa geçeceklermiş!” dediler. “Açığa geçmek?” Ne demekti bu? Bir anda bu kelime kafamda dönüp durmaya başladı. Açığa geçmek; yani aniden bir kenara çekilip tüm işlerinizi bırakmak mı? Hem de böyle birdenbire? Ve kimler açığa geçemez? O anda şunu düşündüm: “Ben de açığa geçmemeliyim, çünkü zaten çok açığım!” diye esprili bir şekilde başlamak istedim. Sonra biraz düşündüm, belki de gerçekten bu soru üzerine kafa yormak gerek. Kendi iç sesimle de bu konuyu sorguladım, bakalım siz ne düşünüyorsunuz?
Açığa Geçmek Nedir, Kimler Açığa Geçemez?
Açığa geçmek, aslında çoğu kişinin anlamakta zorlandığı bir kavram. Birçoğumuz iş hayatındaki terimleri biraz fazla ciddiye alıp gereksiz stres yapıyoruz. O yüzden, önce kelimenin gerçek anlamını kavrayalım. Açığa geçmek, bir çalışanın, genellikle disiplin suçu işlediği veya soruşturma açıldığı zaman, görevinin geçici olarak askıya alınması demek. Yani, kısa bir süreliğine işinden uzaklaştırılıyor. Tabii, bu kişiyi işten çıkarma anlamına gelmiyor, sadece “bekle bakayım” moduna alınıyor.
Ama hadi gelin, işin gerçek kısmına bakalım: Kimler açığa geçemez? Hangi çalışanlar, ‘açığa’ geçmek için değil de, hiç geçmemek için mücadele eder? Burada işin içine mizah da girecek, ama tabii ki fazlasıyla ciddi sorularla da karışacak.
1. İşini Gerçekten Seviyorsan, Hiç Açığa Geçemezsin!
Evet, evet. Burada açığa geçmemek için birincil kuralı belirleyelim: İşini severek yapanlar açığa geçemez. Ama gelin görün ki, bazen işini sevenler de açığa geçmeyi başarabiliyor. Çünkü sevdiğiniz işi yaparken de hatalar yapabilirsiniz. Hadi diyelim ki, sosyal medya hesaplarınızda patronunuzun paylaşımlarına “yavaşça” yorum yapıyorsunuz. Patron “çok iş var” derken, siz “ne işte be!” diye iç sesinizi dışarıya vuruyorsunuz. Kimse görmüyor değil mi? Ama ya bir anda size açığa geçme kararı verilirse? Bu bazen işini sevenlerin bile başına gelebilir.
İşte o zaman işin tadı tuzu kaçıyor. Bir anda kendinizi sorumluluklarınızın içinde boğulmuş ve “Beni açığa almadılar mı?” diye düşünüyor bulabilirsiniz. Kendimi hatırlıyorum, geçen gün yeni başlayan bir projede istemeden “bu proje çok zor” diye sesli düşündüm. Ardından “aa hayır, demek istemedim” dedim ama iç sesim gülerek bana şöyle dedi: “Gerçekten mi? Hadi bakalım, açığa geçme zamanı!”
Ama ciddi olalım: Eğer gerçekten sevdiğiniz bir işte çalışıyorsanız, açığa geçmek yerine o projeyi bir şekilde toparlayıp başarısızlıkları fırsata çevirebilirsiniz. Tabii, arada bazı küçük hatalar da yapılır, değil mi?
2. Yavaş Çalışanlar: “Ben Açığa Geçmek İstemem!”
Şimdi diyelim ki, iş hayatında biraz yavaşsınız. Yani, bir konuda çok detaycı ya da çok odaklanmış olabilirsiniz. “Benim işlerim her zaman doğru yapılmalı!” diyorsunuz, ama bazen o “doğru” işler bir tür “sürekli geciken işler” haline gelebiliyor. O zaman ne olur? Herkesin geç kaldığı işler, en sonunda bir noktada sıkıntı yaratabilir.
Örneğin, bir toplantı geç başladı, tabii ki “yavaş çalışanlar” olarak siz de oradasınız. Saatlerce o konuda hazırlanıyorsunuz ama bir türlü doğru şekilde bir şey ortaya koyamıyorsunuz. Bir yanda herkes “işimi bitirdim, çok çalıştım” derken, siz bir kenarda “İyi de ben daha yarım saatlik bir raporu yazamadım!” diyorsunuz. İşte burada açığa geçmek, bazı kişiler için kaçınılmaz bir durum haline gelebilir. Ama bunu, sürekli geç kalan ve hızlı karar vermekte zorlanan biri olarak hissediyorsanız, belki de “açığa geçmeyi” deneyimlemelisiniz.
O zaman kendi iç sesimle diyorum ki: “Açığa geçmeye çalışmak, sabah işe gitmek kadar zor bir şey olsa gerek.” 🙂
3. Gerçekten Beceriksiz Olanlar, Bence Hiç Açığa Geçemez!
Beceriksizlik… Evet, burada aslında çok konuşulması gereken bir konu var: Eğer gerçekten beceriksizseniz, yani bazı işlerinizi yerine getirebilecek yeterlilikte değilseniz, “açığa geçmek” hayatınızın bir parçası olabilir. Özellikle iş hayatında bazen gözden kaçan şeyler oluyor. Hepimiz biliyoruz: Bazı insanlar var, ne kadar uğraşırsanız uğraşın, bir şeyleri başaramazlar. O kadar beceriksizlerdir ki, ne yaparlarsa yapsınlar hiçbir zaman gerçekten işin içinden çıkamazlar.
Ama tabii bu kişilere açığa geçme süreci de biraz farklı gelir. Çünkü onlar zaten sürekli “açığa geçseler de fark etmez” modundadırlar. Hatta açığa geçmek onlara bir nevi özgürlük gibi gelir! Örneğin, Ahmet’i düşünelim, her sabah işe geç kalır, projeyi zamanında teslim edemez, yine de herkes onu “süper insan” olarak kabul eder. Ama bir gün şef Ahmet’e der ki: “Sen açığa geçiyorsun, bu kadar beceriksiz olamazsın!” Ahmet’le ilgili ilginç bir durum doğar: O an Ahmet için açığa geçmek aslında “ne kadar uzun süre evde kalırım” düşüncesine dönüşür. Bazen bu tür durumlar bile eğlenceli olabilir, kabul edelim.
4. Her Şeyi Mükemmel Yapmaya Çalışanlar… Bazen de Açığa Geçerler
“Her şeyi mükemmel yapmalıyım!” diye bir hayat kuralı var. Ancak mükemmeliyetçilik bazen size ‘açığa geçme’ yolunu gösteren bir tuzak olabilir. Yani her şeyin doğru, her şeyin mükemmel olması gerektiğini düşünürken, bir de bakıyorsunuz ki “Açığa geçtiniz!” Yavaşça her şeyi mükemmel yapmak isteği, bazen en büyük engel olabilir.
Bu, özellikle ofis ortamlarında “tamam, artık yeter!” diye düşündüğünüz bir noktaya gelir. Herkes bir projeyi bitirmiştir, ama siz hala o “son düzenlemeyi” yapıyorsunuzdur. Sahi, mükemmeliyetçilik ne kadar büyük bir bela, değil mi? Birkaç yıl önce, ben de böyleydim. “Bunu bitireyim, bunu da bitireyim, şunu da mükemmel yapayım” derken bir baktım ki işimden soğumuşum, bunalıma girmişim. Açığa geçmek, belki de bazen hayatın bir parçasıdır.
Sonuç: Kimler Açığa Geçemez?
Kısacası, kimler açığa geçemez sorusunun cevabı, aslında hepimizin yaşam tarzına, işimize, iç sesimize bağlı. Bazen açığa geçmek, bir nevi “hayatın ödüllerinden” biri gibi gelir. Ama bazı kişiler var ki, o kadar duygusal, o kadar beceriksiz veya o kadar mükemmeliyetçi olabilirler ki, açığa geçmek onları sadece daha da hüsrana uğratabilir. İşin sonunda, belki de en önemli soruyu sormamız gerekir: “Açığa geçmek gerçekten o kadar kötü bir şey mi?”